Alkoholik w domu – jak rozpoznać problem, jak postępować i gdzie szukać pomocy

Alkoholik w domu – co naprawdę dzieje się za zamkniętymi drzwiami?

Kiedy rozmawiam z rodzinami w gabinecie albo podczas pracy nad reportażami, zwykle słyszę podobne zdanie: „Z zewnątrz nikt by nie powiedział, że mamy alkoholika w domu”. Na klatce – dzień dobry, w pracy – uśmiech, w mediach społecznościowych – zdjęcia z wakacji. A w środku mieszkania życie podporządkowane jednej rzeczy: temu, czy dziś będzie pił, ile wypije i co się wtedy wydarzy.

Alkoholizm to nie jest „zły nawyk” ani brak silnej woli, tylko przewlekła, postępująca choroba. I nie dotyka wyłącznie osoby pijącej. Uderza w cały system rodzinny – partnera, dzieci, często także rodziców, którzy latami próbują „ratować sytuację”. Z czasem osoba uzależniona zwykle wycofuje się z codziennych obowiązków, a reszta domowników próbuje załatać wszystkie dziury: finansowe, emocjonalne, organizacyjne.

W jednym z domów, które odwiedzałem, 10‑letni chłopiec bezbłędnie wiedział, po sposobie wchodzenia ojca po schodach, czy będzie „spokojny wieczór”, czy awantura. Dla niego to nie była „ przesada ” – to był codzienny system wczesnego ostrzegania.

Rodzina nie jest w stanie samodzielnie wyleczyć alkoholizmu – od tego są specjaliści. Może natomiast zrobić dwie rzeczy: lepiej zrozumieć mechanizmy uzależnienia i nauczyć się chronić siebie oraz dzieci przed skutkami picia. I dopiero wtedy dom przestaje być wyłącznie miejscem bólu, a zaczyna być też przestrzenią, w której coś realnie można zmienić.

Skala problemu – dlaczego alkoholik w domu nie jest „wyjątkiem”

Jeśli masz wrażenie, że „u nas jakoś dziwnie dużo się pije”, to statystyki tylko to potwierdzają. Szacuje się, że w Polsce 600–900 tysięcy osób spełnia kryteria uzależnienia od alkoholu. Kolejne 2–3 miliony pije ryzykownie lub szkodliwie – jeszcze nie zawsze zdiagnozowany alkoholizm, ale już wyraźnie przekroczona granica „bezpiecznego” używania.

Na jednego mieszkańca wypada średnio między 9,6 a 11,7 litra czystego alkoholu rocznie. W liczbach bardziej „z życia”: około 93,6 litra piwa rocznie na osobę, do tego ok. 6,4 litra wina i miodów i 3,7 litra napojów spirytusowych. Ponad 60% ludzi przyznaje, że pije głównie w domu – nie w knajpie, nie na imprezie, tylko właśnie w czterech ścianach, często po cichu.

Na świecie z uzależnieniem od alkoholu mierzy się około 50 milionów ludzi. To nie jest więc „nasz rodzinny wstyd”, tylko duży problem zdrowotny – globalnie.

W polskich realiach dochodzi jeszcze coś, co świetnie widać na forach i w rozmowach: bardzo mocne społeczne przyzwolenie na „okazyjne” picie. „Przecież wszyscy piją”, „po takim stresie to ci się należy kieliszek”, „dzieci śpią, możesz się rozluźnić”. Ten klimat powoduje, że wczesne etapy uzależnienia łatwo się maskują. Alkoholik tłumaczy picie stresem, nadmiarem obowiązków, „należnym relaksem” – i przez długi czas nikt nie łączy kropek.

Podczas jednego wyjazdu służbowego obserwowałem kobietę – menedżerkę z dużym prestiżem, świetnie funkcjonującą – która przy kolacji wypiła sama tyle wina, ile reszta zespołu razem. Koledzy żartowali, że „ma mocną głowę”. Nikt nie pomyślał o ukrytym alkoholizmie.

Jak rozpoznać alkoholika w domu – etapy, objawy i „wysokofunkcjonujące” picie

W praktyce najtrudniej zauważyć nie tego, kto od rana do wieczora siedzi z butelką na ławce pod blokiem, ale osobę, która „ogarnia życie”, pracuje, wychowuje dzieci, a jednocześnie konsekwentnie popada w nałóg. To właśnie tzw. wysokofunkcjonujący alkoholicy – często ludzie sukcesu, szczególnie kobiety z dużym prestiżem zawodowym, które piją samotnie wieczorami, z ogromnym poczuciem wstydu.

Proces uzależnienia można w uproszczeniu podzielić na trzy etapy. Najpierw pojawia się picie ryzykowne – częstsze, w większych ilościach, „na stres”, „po ciężkim dniu”. Poważnych szkód jeszcze nie widać, ale alkohol zaczyna być głównym sposobem regulowania emocji. Potem przychodzi picie szkodliwe: pierwsze problemy zdrowotne, konflikty rodzinne, wpadki w pracy. Mimo to osoba wciąż bagatelizuje temat albo zamienia go w żart. Dopiero trzeci etap to pełnoobjawowy alkoholizm – wyraźna utrata kontroli, konieczność zwiększania dawki, objawy odstawienne, kiedy nie ma alkoholu.

Typowe sygnały, które rodziny opisują niemal identycznie, to m.in. drżenie rąk, zlewne poty, charakterystyczny zapach, ale też zmiana zachowania: kłamstwa, ukrywanie butelek, znikanie z domu, nagłe wybuchy agresji, wycofanie z relacji, które „nie pasują” do picia.

Zdarza mi się słyszeć: „On nic nie pamięta z wczorajszej awantury, a rano jest tylko podenerwowany i chodzi jak na szpilkach”. Taka drażliwość, problemy z pamięcią, wycofanie, a nawet obniżony nastrój często są mylone z depresją. Co gorsza, zdarza się, że także psychiatrzy w wywiadzie w ogóle nie pytają o alkohol, od razu przepisują leki przeciwdepresyjne, które przy aktywnym piciu niewiele zmieniają.

⚠ UWAGA: depresja bardzo często jest wtórna wobec uzależnienia. Jeśli ktoś dużo pije, ma objawy depresyjne i jednocześnie nikt nie dotyka tematu alkoholu, diagnoza i leczenie mogą krążyć w kółko.

Ukryty alkoholizm szczególnie często rozwija się u osób żyjących pod dużą presją sukcesu. W pracy – perfekcja i wysokie wymagania, po pracy – samotność przy butelce. To na imprezach, wyjazdach integracyjnych czy wakacjach wychodzi na jaw, ile ta osoba naprawdę jest w stanie wypić. Bliscy często są wtedy szczerze zaskoczeni: „Nie mieliśmy pojęcia, że aż tyle”.

U kobiet dochodzi jeszcze tradycja „cichego picia”. Kiedyś – po kryjomu w nocy, gdy dzieci zasną. Dziś na wakacjach bywa, że dopiero wspólne wieczory pokazują skalę ich tolerancji na alkohol. A w domu wszystko wydaje się „w normie”.

⚡ PRO TIP: domowy alkomat to nie gadżet, tylko konkretne narzędzie diagnostyczne. Pomaga rozbroić sytuacje typu „przecież jestem trzeźwy, przesadzasz” i daje twarde liczby, również na wczesnym etapie, kiedy sam uzależniony jeszcze „nie widzi” problemu.

Alkoholik a rodzina – role, chaos i długofalowe konsekwencje

Jeśli w domu pojawia się alkoholizm, cała rodzina zaczyna się wokół niego organizować, nawet jeśli nikt tego nie nazywa. W wielu domach, które widziałem, dzień dzieli się nie na „poniedziałek, wtorek”, tylko na „dni, kiedy pije” i „dni, kiedy jest po ciągu”.

Osoba uzależniona zwykle wypada ze swojej roli – partnera, rodzica, opiekuna. Zajęte jest jedno: zdobyciem alkoholu, piciem, potem dochodzeniem do siebie. Pozostali muszą przejąć odpowiedzialność: ktoś ogarnia finanse, ktoś dzieci, ktoś tłumaczy nieobecność w pracy czy na rodzinnych spotkaniach. To przeciążenie szybko zamienia się w chroniczny stres, lęk, konflikty małżeńskie i rodzinne.

Dzieci w takich domach rzadko „po prostu” są dziećmi. Bardzo często biorą na siebie role, które pomagają przetrwać. Jedno dziecko staje się małym dorosłym – pomaga matce, pilnuje młodszego rodzeństwa, pociesza po awanturach. Inne „ściąga na siebie ogień”, robi problemy w szkole, żeby dorośli skupili się na nim, a nie na piciu rodzica. Jeszcze inne uczy się być niewidzialne – ciche, bezproblemowe, zawsze „w porządku”.

Te strategie ratują psychikę dziecka tu i teraz, ale później często wracają jako zespół DDA (Dorosłych Dzieci Alkoholików). W dorosłym życiu to może oznaczać problemy z zaufaniem, z wchodzeniem w bliskie relacje, z poczuciem własnej wartości, a także bardzo silny lęk przed konfliktem.

W jednej rodzinie, o której pisałem, dorosła córka alkoholika powiedziała: „Ja do dziś mam taki odruch, że jak ktoś głośniej podniesie głos, ja momentalnie szukam wyjścia z pokoju. Jak wtedy, gdy ojciec wracał pijany”.

Do tego wszystkiego alkohol dramatycznie zwiększa ryzyko przemocy domowej – zarówno słownej, jak i fizycznej – i rozpadu rodziny. Im wcześniej rodzina zdecyduje się na konkretne kroki (terapia, zgłoszenie przemocy, grupy wsparcia), tym większa szansa na zatrzymanie tej spirali.

Współuzależnienie – kiedy życie kręci się wokół alkoholika

Bliscy alkoholika bardzo często mówią: „To on ma problem, nie ja”. A jednocześnie całe ich życie ustawione jest pod jego picie. Współuzależnienie to właśnie ten stan: chroniczne dostosowanie się do choroby drugiej osoby kosztem siebie.

W praktyce wygląda to np. tak: partnerka sprząta po jego ciągach, dzwoni do szefa i tłumaczy nieobecności, pożycza pieniądze, żeby spłacić jego długi, wymyśla wymówki przed rodziną. Dzieci uczą się „nie przeszkadzać, jak tata pije”. Wszyscy kręcą się wokół jednego celu – żeby było jak najmniej awantur i wstydu.

Do tego dochodzi klasyczny repertuar manipulacji ze strony alkoholika. Kiedy bliscy próbują coś zmienić, padają kłamstwa, obietnice, groźby. Często w pakiecie pojawia się przemoc słowna lub fizyczna, a w skrajnych sytuacjach szantaż samobójczy: „Jak odejdziesz, to się zabiję”. Gdy to przestaje działać, następuje nagłe „nawrócenie” – łzy, przeprosiny, deklaracje: „już się zapisałem na terapię”. I po krótkim czasie wszystko wraca do punktu wyjścia.

⚠ UWAGA: obietnice „od jutra nie piję” bez realnej terapii są zwykle bez pokrycia. Głód alkoholowy to bardzo silny mechanizm biologiczny i psychiczny. Bez pomocy specjalisty alkoholik nie „przestanie pić z samej dobrej woli”, choć przez chwilę może rzeczywiście w to wierzyć.

Do współuzależnienia bardzo często dochodzi też silne poczucie winy: „Gdybym była lepsza/ spokojniejsza/ mniej wymagała, on by nie pił”. To fałszywa logika choroby. Odpowiedzialność za picie zawsze leży po stronie osoby pijącej. Bliscy uczestniczą w systemie, ale nie są przyczyną uzależnienia.

Wyjście ze współuzależnienia rzadko jest możliwe „siłą charakteru”. Potrzebne jest wsparcie z zewnątrz: terapia dla współuzależnionych, grupy wsparcia (np. Al‑Anon), kontakt z innymi osobami w podobnej sytuacji. W rozmowach z członkami takich grup często słyszę: „Pierwszy raz ktoś mówił dokładnie o moim domu. Zrozumiałam, że nie jestem wariatką”.

Jak postępować z alkoholikiem – granice, rozmowa, ochrona siebie

Bycie z alkoholikiem pod jednym dachem wymaga dwóch rzeczy naraz: jasnych granic i możliwie spokojnej, uczciwej komunikacji. Żadna z tych rzeczy nie jest łatwa, szczególnie jeśli latami wszyscy chodzili na palcach, by „nie wywołać awantury”.

Granice w rodzinie alkoholowej to proste, ale twarde zasady typu: „Nie wsiadam z tobą do auta, gdy piłeś”, „Nie wpuszczam cię do domu, gdy jesteś agresywny”, „Nie będę dłużej spłacać twoich długów”. Kluczowe jest jedno: nie chodzi o karanie, tylko o ochronę siebie i dzieci. Dlatego ważne jest, by granice były jasno nazwane, a konsekwencje – realne, a nie tylko grożone „na niby”.

Podczas jednej z rozmów żona alkoholika powiedziała mi: „Największy przełom był, kiedy pierwszy raz zamiast krzyczeć powiedziałam spokojnie: jak jeszcze raz podniesiesz głos na dzieci po pijaku, wychodzimy z domu na noc. I naprawdę to zrobiłam”. Dla męża to był pierwszy namacalny sygnał, że coś się zmienia.

Rozmowa z alkoholikiem nie oznacza moralizowania ani wykładów. Bardziej przypomina tzw. rozmowę motywującą: opisujesz fakty, mówisz o swoich uczuciach, o konsekwencjach dla ciebie i rodziny. Zamiast „jesteś skończonym pijakiem” – „kiedy przychodzisz pijany i krzyczysz, dzieci płaczą i boją się wracać do domu”. Zamiast „masz się leczyć” – „chcę, żebyś zobaczył, jak to wygląda z naszej perspektywy i poszedł z tym do specjalisty”.

⚡ PRO TIP: grożenie, kontrolowanie, przeszukiwanie szafek, wylewanie alkoholu po kryjomu zwykle tylko napędza konflikt i spryt alkoholika. Dużo skuteczniejsze bywa powiedzenie wprost: „Nie zamierzam dłużej ukrywać twojego picia. Jeśli dziś zrobisz awanturę, jutro jadę do poradni i zgłaszam sytuację”.

Równolegle potrzebujesz zadbać o siebie: własną terapię, grupę wsparcia, kontakty z ludźmi spoza „bańki alkoholowej”. To nie jest egoizm, tylko warunek, żebyś miał(a) siłę na dalsze decyzje – czy to będzie wspólna walka o leczenie, czy rozstanie.

Motywowanie do leczenia – kiedy „dno” to mit

Jedno z najczęstszych pytań, jakie słyszę, brzmi: „Jak go/ ją namówić na leczenie, skoro twierdzi, że nie ma problemu?”. Szczególnie trudne bywa to przy wysokofunkcjonujących alkoholikach – mają dobrą pracę, spłacony kredyt, żadnych spektakularnych „wpadek”. „Przecież funkcjonuję, więc o co wam chodzi?” – to klasyczna linia obrony.

Pierwsza rzecz: nie trzeba czekać, aż ktoś „sięgnie dna”. Ten mit jest wyjątkowo szkodliwy. Dno w praktyce często oznacza dopiero więzienie, poważny wypadek albo rozpad rodziny. Można zacząć działać dużo wcześniej – gdy pojawiają się pierwsze realne konsekwencje: konflikty w domu, utrata zaufania, problemy zdrowotne, „głuche telefony” z pracy czy szkoły dzieci.

Jedną z metod jest tzw. interwencja – zaplanowana rozmowa, w której uczestniczy kilka ważnych dla alkoholika osób (rodzina, przyjaciele), czasem także terapeuta. Każdy mówi konkretnie o tym, co widzi i czego doświadcza, a na końcu pada jasna propozycja: „Mamy dla ciebie umówioną wizytę w poradni tego i tego dnia”. Nie chodzi o lincz, tylko o skonfrontowanie osoby z faktami, których nie da się zanegować jednym „przesadzacie”.

Zdarza się, że mimo wszystko pada stanowcze „nie”. W niektórych sytuacjach – gdy picie wiąże się z zagrożeniem dla dzieci czy otoczenia – jedynym wyjściem pozostaje przymusowe leczenie. To trudna, obciążająca ścieżka prawna, dlatego dobrze skonsultować ją z prawnikiem lub terapeutą uzależnień.

W jednej z rodzin dopiero wniosek do sądu o zobowiązanie do leczenia i równoległy pozew rozwodowy sprawiły, że mąż w ogóle poważnie pomyślał o terapii. Wcześniej wszystkie rozmowy kończyły się: „Przecież przesadzacie, mam wszystko pod kontrolą”.

Pamiętaj też o czymś, co często się pomija: rodzina jest częścią „systemu uzależnienia”, więc bez psychoedukacji i wsparcia dla bliskich zmiana bywa krótkotrwała. Nawet jeśli alkoholik pójdzie na terapię, ale w domu wszystko będzie „jak dawniej”, ryzyko nawrotu rośnie.

Leczenie alkoholizmu – od detoksu po Esperal i grupy wsparcia

Skuteczna pomoc przy uzależnieniu to zawsze pakiet, nie jeden „cudowny środek”. Najczęściej pierwszym adresem jest Poradnia Leczenia Uzależnień. Tam można porozmawiać z terapeutą, psychologiem, psychiatrą, ustalić plan: czy potrzebny jest detoks, czy leczenie ambulatoryjne wystarczy, czy trzeba myśleć o pobycie stacjonarnym.

Detoks alkoholowy to medyczne odtrucie organizmu – ważny krok, gdy osoba jest w ciągu, ma silne objawy odstawienne albo towarzyszą temu inne choroby. Ale detoks sam w sobie nie leczy uzależnienia, tylko przygotowuje do dalszej pracy.

Potem często wchodzi w grę farmakoterapia – leki zmniejszające głód alkoholowy, stabilizujące nastrój, pomagające utrzymać abstynencję. Jedną z bardziej znanych metod jest wszycie Disulfiramu (Esperalu) pod skórę. To rodzaj „fizycznej bariery” – po spożyciu alkoholu pojawia się silna, bardzo nieprzyjemna reakcja organizmu, co ma wywołać awersję do picia. Ważne, by ta decyzja zapadła świadomie: implant nie jest karą, tylko narzędziem, które ma wspierać motywację, a nie ją zastępować.

⚠ UWAGA: każdy farmakologiczny „wspomagacz” bez równoległej psychoterapii to za mało. Alkoholizm to nie tylko problem z substancją, ale też z emocjami, relacjami, sposobem radzenia sobie ze stresem.

Rdzeniem leczenia jest psychoterapia uzależnień – indywidualna i grupowa. Na grupach bardzo często po raz pierwszy w życiu alkoholik słyszy swoje własne historie z ust innych ludzi i przestaje wierzyć, że jest „wyjątkowym przypadkiem”.

Równolegle ogromne znaczenie ma pomoc dla bliskich: terapia dla współuzależnionych, grupy Al‑Anon czy Alateen dla nastolatków. Tam partnerzy, partnerki i dzieci uczą się stawiać granice, rozumieć mechanizmy uzależnienia, przestają brać odpowiedzialność za picie na siebie.

W przypadkach cięższego uzależnienia sens ma leczenie stacjonarne – kilkutygodniowy odwyk. W zamkniętym ośrodku łatwiej zbudować pierwszy okres abstynencji, „odciąć” dostęp do alkoholu i intensywnie pracować nad sobą. To nie jest złoty bilet do trzeźwości, ale dobra baza startowa.

W gabinecie często pada pytanie: „Czy celem musi być zawsze całkowita abstynencja?”. Oficjalnie zdarzają się modele „kontrolowanego picia”, ale przy pełnoobjawowym uzależnieniu to zwykle prosta droga do nawrotu. W praktyce, im głębsze uzależnienie, tym bardziej realnym celem jest całkowita rezygnacja z alkoholu.

Dzieci i bezpieczeństwo – kiedy myśleć o wyprowadzce lub rozwodzie

Kiedy w domu jest alkoholik, pierwszymi ofiarami tej sytuacji są najczęściej dzieci. Nawet jeśli „nigdy na nie nie podniósł ręki”, to same awantury, napięcie, milczące konflikty wystarczą, by dziecko żyło w chronicznym poczuciu zagrożenia.

Dlatego tak ważny jest prosty, ale przemyślany plan bezpieczeństwa: co robimy, gdy wraca pijany i agresywny? Gdzie dzieci mogą się schować? Do kogo dzwonimy? Kto w rodzinie lubśród sąsiadów jest „osobą alarmową”? To nie jest dramatyzowanie – to odpowiednik gaśnicy w domu. Wszyscy liczą, że nie będzie potrzebna, ale dobrze ją mieć.

Z dziećmi warto rozmawiać o alkoholizmie wprost, oczywiście językiem dostosowanym do wieku. Dziecko musi usłyszeć dwie rzeczy: „to nie jest twoja wina” i „nie jesteś za to odpowiedzialne”. Dorosłe Dzieci Alkoholików bardzo często wspominają, że w dzieciństwie czuły się „za małe, żeby uratować mamę” albo „niewystarczające, żeby tata przestał pić”. Takie przekonania potrafią ciągnąć się latami.

Bywa jednak, że rozmowy, terapie, groźby i prośby nic nie zmieniają, a sytuacja w domu staje się coraz bardziej niebezpieczna. Wtedy pojawia się najtrudniejsze pytanie: czy zostać, czy odejść?

W swojej pracy widziałem wiele kobiet (i kilku mężczyzn), które latami obiecywały sobie: „Wyprowadzę się, jak znów uderzy / jak znów przyjdzie pijany do dzieci”. Granice przesuwały się coraz dalej, aż w końcu ktoś sięgnął po nóż albo dzieci zaczęły uciekać z domu do sąsiadów. Czasem dopiero wtedy zapadała decyzja o rozwodzie czy wyprowadzce.

Rozwód z osobą uzależnioną nie jest porażką, tylko czasem jedynym sposobem na uratowanie siebie i dzieci – fizycznie oraz psychicznie. Nie zawsze trzeba aż tak radykalnych kroków, ale dobrze jest uczciwie odpowiedzieć sobie na pytanie: „Czy obecna sytuacja jest dla nas bezpieczna?”. Jeśli odpowiedź brzmi „nie”, to znaczy, że pora na ruch.

Mity o alkoholizmie, które trzymają rodziny w miejscu

Mitów krążących wokół alkoholizmu jest mnóstwo. W reportażach i na grupach wsparcia najczęściej przewijają się trzy.

Pierwszy: „Musi sięgnąć dna, żeby się leczyć”. Jak już było wyżej – to prosta droga do katastrofy. Dno w polskich realiach bywa bardzo nisko: więzienie, poważne pobicie, śmiertelny wypadek po alkoholu. Uderzać w hamulec można dużo wcześniej.

Drugi: „Jak ktoś ma pracę i nie pije codziennie, to nie jest alkoholikiem”. Wysokofunkcjonujący alkoholik potrafi świetnie ukrywać swoje picie. Kontroluje się w tygodniu, by „odbić” w weekend. Pije głównie po nocach. Funkcjonuje w pracy, ale w domu coraz mniej jest go „naprawdę”, a coraz więcej jest napięcia, kłamstw i nieobecności emocjonalnej.

Trzeci: „Rodzina jest współwinna, bo pozwoliła mu pić”. Rodzina rzeczywiście wchodzi w rolę współuzależnioną, ale to nie znaczy, że „zepsuła” alkoholika. Alkoholizm jest chorobą, a nie skutkiem jednego błędu partnera czy dziecka. Współuzależnienie oznacza, że wszyscy potrzebują pomocy, ale odpowiedzialność za picie i leczenie zawsze zostaje po stronie osoby uzależnionej.

Na forach często widzę pytanie: „To już alkoholizm czy jeszcze zwykłe nadużywanie?”. W praktyce różnica tkwi nie tylko w ilości, ale w utracie kontroli i skutkach. Nadużywanie to już poważny problem, ale jeszcze odwracalny, jeśli ktoś szybko zareaguje. Uzależnienie to choroba, która bez terapii postępuje – okresy „spokoju” są coraz krótsze, a konsekwencje coraz cięższe.

Najczęstsze pytania bliskich – odpowiedzi bez ściemniania

Jak rozpoznać, czy picie to już alkoholizm, a nie tylko nadużywanie?
Kluczowe są trzy rzeczy: utrata kontroli (miał wypić dwa piwa, kończy na kilku butelkach; obiecywał „nie pić na imprezie”, wraca pijany), silny głód alkoholowy (myśli krążą wokół picia, nerwowość, gdy nie ma dostępu do alkoholu) i wyraźne negatywne skutki w życiu – zdrowotne, rodzinne, zawodowe. Jeśli mimo tych skutków osoba dalej pije, granica została przekroczona.

Czy osoba uzależniona może po prostu pić mniej zamiast całkowicie przestać?
Teoretycznie brzmi to atrakcyjnie, praktycznie przy pełnym uzależnieniu prawie się nie sprawdza. Mechanizmy choroby są tak silne, że „picie z umiarem” zwykle kończy się szybkim powrotem do starych dawek. Dlatego w poważnym alkoholizmie specjaliści najczęściej mówią wprost: realnym celem jest abstynencja.

Czy zawsze trzeba się wyprowadzać albo brać rozwód, żeby coś zmienić w domu z alkoholikiem?
Nie zawsze. Czasem wystarczy twarde postawienie granic, terapia, grupa wsparcia i konsekwentne mówienie prawdy o piciu. Ale jeśli w domu dochodzi do przemocy, dzieci żyją w ciągłym strachu, a wszystkie próby zmiany od lat kończą się fiaskiem, wyprowadzka lub rozwód przestają być „drastyczną opcją”, a stają się realnym sposobem ochrony siebie i dzieci.

Jeśli masz w domu alkoholika, to nie znaczy, że zawiodłeś(aś) jako partner, dziecko czy rodzic. To znaczy, że jesteś w środku choroby, która dotyka milionów rodzin. Masz prawo szukać pomocy – dla niego/niej, ale przede wszystkim dla siebie i dzieci. To często pierwszy naprawdę trzeźwy krok w całej tej historii.